IELTS flow-chart completion тапсырмасы: Listening және Reading бөлімдерінде қалай жауап беру керек

Flow chart — схемаға ең ұқсас, бірақ әңгімедей оқылатын толтыру пішімі. Қораптар көрсеткілермен жалғасады, әр қорап процестің бір қадамы болады, ал кейбір қорапта сөз жетіспейтін нөмірленген бос орын тұрады. Тапсырма — бос орындарды жазбадан немесе мәтіннен толтыру. Үміткерлер мұнда екі себептен балл жоғалтады: бос орындарды бір-бірімен байланыссыз деп санайды және екі дағдыда тапсырманың бірдей жұмыс істемейтінін ұмытады.

Бұл нұсқаулықта flow-chart completion Listening және Reading бөлімдерінде қарастырылады. Кеңірек топ үшін Listening толтыру нұсқаулығын және Reading толтыру нұсқаулығын қараңыз.

Flow chart қандай көрінеді

Қораптардан тұратын бағанды немесе жолды елестетіңіз. Әр қорапта бір кезеңді сипаттайтын қысқа тіркес бар, ал көрсеткі келесі қорапқа бағыттайды. Бос орындар кез келген басқа сұрақ сияқты нөмірленеді және қорапта ____ деп жазылады: мысалы, қорапта «Seeds are ____ in trays» деп жазылып, төмен қарай «Seedlings are moved outdoors» қорабына көрсеткі апаруы мүмкін. Схеманың атауы процесті атайды және жазбаға немесе мәтінге қатысты бірінші белгі болады.

Бос орны жоқ қораптар — тірек нүктелер: бос орыннан бұрынғы және кейінгі қадамды білсеңіз, жауаптың уақыт бойынша қай жерде тұрғанын білесіз.

IELTS.org оны қалай жіктейді

IELTS.org-тың Academic Listening формат бетінде «form, note, table, flow-chart, summary completion» бір сұрақ түрі ретінде тізімделген, ал sentence completion бөлек көрсетілген. IELTS.org-тың Academic Reading формат бетінде «summary, note, table, flow-chart completion» екі нұсқасы бар бір түр ретінде тізімделген: біреуінде бос орындарға сай сөздерді мәтіннен таңдайсыз, екіншісінде нұсқалар тізімінен таңдайсыз.

Демек, flow chart — толтыру тапсырмасының бір пішімі, оған толтыру тапсырмаларының ережелері қолданылады.

IELTS әр түрдегі сұрақтардың санын жарияламайды, flow chart қай Listening бөлігінде немесе қай Reading бөлімінде болатыны туралы ереже де жоқ.

Сөз шегі және жоғалған балл

Әр толтыру тапсырмасының нұсқауында сөз шегі көрсетіледі, мысалы, «NO MORE THAN TWO WORDS AND/OR A NUMBER». Reading бөлімінде IELTS.org былай дейді: «You will lose the mark for writing more than the word limit» (сөз шегінен артық жазсаңыз, сол жауап үшін балл жоғалтасыз). Ол сондай-ақ дефис арқылы жазылған сөздер бір сөз болып саналатынын айтады.

Listening үшін IDP-нің жиі кездесетін қателер туралы нұсқаулығы дәл сол сабақты екінші жағынан береді: нұсқауда «ONE word» делінсе, ал сіз «the bus» жазсаңыз, «bus» дұрыс болса да, жауап қате деп саналады. Сондықтан flow chart тапсырмасындағы «ONE WORD ONLY» нұсқауы — қатаң шек. Екінші сөз, тіпті «the» сияқты кішкентай сөз болса да, балды жоғалтады.

Маңызды бір айырмашылық: жауаптардың реті

Listening бөлімінде IELTS.org жауаптар жазбадағы ретпен келетінін айтады. Схемадағы бірінші бос орынның жауабын бірінші естисіз, соңғысының жауабын — ең соңында. 4-бос орынның жауабын 3-бос орыннан бұрын естісеңіз, 3-ті жіберіп алдыңыз: оны тастап, әрі қарай жүріңіз.

Reading бөлімінде IELTS.org қысқаша мазмұн, жазба, кесте және flow chart толтыру жауаптары мәтіндегі ретпен келмеуі мүмкін екенін ескертеді. Іс жүзінде мәтін бүкіл процесті бір жерде сипаттайды: алдымен сол үзіндіні табыңыз, содан кейін көрсеткілер мен реттілік сөздері арқылы әр бос орынды өз қадамымен сәйкестендіріңіз. 38-бос орын мәтінде 37-ден кейін тұрады деп ойламаңыз.

Ретті көрсететін бағыттаушы сөздер

Процесс реттілік сөздерімен баяндалады, және олар екі дағдыдағы ең жақсы белгі. «first», «next», «then», «once», «after that», «afterwards», «before», «until», «as soon as», «finally» және «last» сөздерін тыңдаңыз немесе іздеңіз. IDP-нің Listening қателері туралы нұсқаулығы бағыттаушы сөздерді тыңдауды ұсынады, ал flow chart тапсырмасында олар екі міндет атқарады: жаңа қадам басталғанын білдіреді және оның қай қорапқа жататынын көрсетеді.

Жазба мен мәтін схеманы басқаша айтып беретінін есте ұстаңыз. Схемада «stored» тұрса, сөйлеуші «kept in a cool room» дейді. Схемада «sorted by size» тұрса, мәтінде «graded» болуы мүмкін. IDP жазбада сұрақ басқа сөзбен айтылатынын атап өтеді, сондықтан қадамның сөзін емес, мағынасын сәйкестендіріңіз.

Әр бос орынның сөз табын болжаңыз

Тыңдамас бұрын немесе іздемес бұрын әр бос орынның айналасындағы қорапқа қарап, қандай сөз жетіспейтінін шешіңіз.

• «Seeds are ____ in trays»: етістік, ықтимал past participle түрінде.
• «A ____ layer is added»: сын есім немесе анықтауыш қызметіндегі зат есім.
• «Samples are sent to the ____»: зат есім, ықтимал орын немесе бөлім.
• «Left for ____ hours»: сан.

Болжау іздеуді тарылтады. Listening бөлімінде мұны жазба басталардан бірнеше секунд бұрын жасайсыз; Reading бөлімінде барлық бос орын үшін бір-ақ рет.

Емле, көпше түр және «ONE WORD ONLY»

IDP Listening бөлімінде дұрыс емле өте маңызды екенін айтады. Reading бөлімінде сөзді мәтінде қалай жазылса, солай көшіріңіз. Осы нұсқаулыққа пайдаланылған дереккөздерде жекеше және көпше түрдің қалай бағаланатыны туралы ештеңе айтылмаған, сондықтан сенімді әдет — қораптың грамматикасына сай түрді алу. Қорапта «Two ____ are added» тұрса, бос орынға көпше түр керек.

«ONE WORD ONLY» болғанда зат есімнің қасына анықтауышты қоса жазбағаныңызды тексеріңіз. Сөйлеуші «the final filter» десе, «Water passes through a ____» ішіндегі бос орынға тек «filter» керек.

Listening бөліміндегі шешілген мысал

Төмендегі үзінді жаттығу үшін ойдан құрастырылған. Ол нағыз жазбадан алынбаған.

Схема: Making paper from recycled card. 1-қорап: «Card is ____ into small pieces.» 2-қорап: «Pieces are soaked in warm water.» 3-қорап: «The pulp is passed through a ____.» Нұсқау: «ONE WORD ONLY».

“First the card is shredded, or torn up by hand if there is only a little of it. Once it’s in small pieces, it goes into warm water for several hours. After that, the soft pulp is pushed through a fine screen to take out any lumps.”

1-бос орынға past participle түріндегі етістік керек, ал «First» бірінші қадамды көрсетеді. Сөйлеуші «shredded» және «torn up» дейді. Бір сөз болатыны тек «shredded», ал «torn up» — екі сөз. 2-бос орын «After that» сөзінен кейін келеді, яғни сіңіру қадамынан кейінгі қадам, ал зат есім — «screen». «Fine screen» екі сөз болар еді, сондықтан жауап «screen». Байқаңыз: бірінші бос орынға сөйлеуші бірнеше нұсқа берді. Сөз шегі таңдауға көмектесті.

Reading бөліміндегі шешілген мысал

Төмендегі үзінді жаттығу үшін ойдан құрастырылған. Ол нағыз мәтіннен алынбаған.

Схема: How a seed bank stores samples. 1-қорап: «Seeds are cleaned and ____.» 2-қорап: «Seeds are sealed in foil packets.» 3-қорап: «Packets are held at a low ____.» Нұсқау: «ONE WORD ONLY», мәтіндегі сөздер.

Once harvested, seeds are cleaned and then dried until they contain very little moisture. Drying is followed by sealing in foil, which keeps out air. The sealed packets are then kept in a vault at a low temperature, usually below freezing.

1-қорапқа «and» сөзінен кейін past participle керек: «dried». 3-қорапқа «low» сөзінен кейін зат есім керек: «temperature». Екеуі де мәтіннің бір үзіндісінен алынған, ал мұнда көрсеткілердің реті мәтіннің ретімен сәйкес келеді.

Жиі кездесетін тұзақтар

Бос орындарды жеке сұрақ ретінде қарау. Схема — бір тізбек. 2-бос орынға жауабыңыз 3-бос орыннан кейін болатын нәрсені сипаттаса, олардың бірі қате.

Басқа қадамды есту. Жазбада схемада жоқ қадам аталуы мүмкін, немесе схемадағы қадам екі рет — бір рет жоспар ретінде, бір рет шын мәнінде болған нәрсе ретінде — аталуы мүмкін. Қорапқа сай нұсқаны алыңыз.

Қате сөз табы. Қорапты жауабыңызды бос орынға қойып, ойша оқып шығыңыз; сөйлем дұрыс оқылмаса, сөз қате.

Тест ішінде жаттығыңыз

Браузердегі Reading жаттығу тесті Passage 3-ті «ONE WORD ONLY» талабымен толтырылатын бес бос орыны бар flow chart-пен аяқтайды, бұл 36–40 сұрақтар, ал әр қате жауап үшін шешуші сөйлем көрсетіледі. Listening жаттығу тесті төрт бөліктен және 40 сұрақтан тұрады, бірақ онда flow chart жоқ, сондықтан ондағы Listening толтыру сұрақтарымен ауысатын әдеттерді жаттықтырыңыз: сөзді болжау, сөз шегі және емле.

Бұл қайда сәйкес келеді

Flow-chart completion екі дағдыда да толтыру тапсырмаларының тобына кіреді. Listening тесті форматы және сұрақ түрлері оны алты Listening түрінің қатарына қояды, ал Reading толтыру нұсқаулығы оның жақын түрлерін — сөйлемді, қысқаша мазмұнды, жазбаны және кестені толтыруды — қамтиды. Жаттығу тестін талдағанда қателерді себебі бойынша сұрыптаңыз: өткізіп алынған қадам, танымай қалған басқаша айту, шектен асып кеткен сөз немесе емле қатесі. IELTS Mentor AI қолданбасында Listening бөлімінде жауап алынған жолды қайта ойнатуға, ал Reading бөлімінде шешуші сөйлемді көруге болады; бұл әдет кез келген жаттығу тесттерімен де жұмыс істейді.