IELTS Writing жана Speaking'деги gerund жана infinitive: эрежелер
Кыска жооп
Gerund (зат атооч милдетиндеги -ing формасы) «avoid driving» сыяктуу колдонулат, infinitive болсо to жана этиш: «decide to move». Этиштен кийин кайсы форма келерин этиштин өзү аныктайт, ошондуктан этишти үлгүсү менен үйрөнөсүз: enjoy, avoid жана suggest -ing менен, decide, hope жана refuse to менен, allow жана encourage болсо толуктооч жана андан кийин to менен келет. Stop жана remember сыяктуу бир нече этиш формага жараша маанисин өзгөртөт. Предлогдон кийин ар дайым -ing колдонуңуз.
Бул бетте
Ар бир талапкер бир эле кичинекей суроого жүздөгөн жолу жолугат: бул этиштен кийин «-ing» дейинби же «to»? «I enjoy to travel» менен «I enjoy travelling» бир нече тамга менен айырмаланат, биринчиси болсо угуучу же баалоочу дароо байкаган ката. Бул жол көрсөткүч Writing жана Speaking колдонгон этиш үлгүлөрүн, формага жараша мааниси өзгөргөн бир нече этишти жана күчтүү талапкерлерди да чалынткан «to» сөзүндөгү тузакты баяндайт. IELTS грамматикага бүтүндөй кандай карайт, ошондон баштоо үчүн IELTS грамматикасы боюнча негизги жол көрсөткүчкө карап көрүңүз, кайда турганыңызды билүү үчүн IELTS грамматика тестин сынап көрүңүз.
Эң негизгиси
- Gerund — зат атооч милдетиндеги -ing формасы. Infinitive — «to» жана этиш. Кайсынысы керек экенин алдындагы этиш аныктайт.
- Кээ бир этиштер -ing менен келет (enjoy, avoid, suggest), кээ бирлери to менен (decide, hope, refuse), кээ бирлери болсо толуктооч жана андан кийин to менен (allow, encourage, force).
- Stop, remember, forget, try, regret жана mean формага жараша маанисин өзгөртөт.
- Предлогдон кийин -ing колдонуңуз. «look forward to meeting» дегенде «to» — предлог.
- Эч качан «suggest someone to do» деп жазбаңыз. «suggest doing» же «suggest that someone does» деп жазыңыз.
- IELTS түзүлүштөрдүн тизмесин жарыялабайт, ошондуктан өз темаларыңыз колдонгон этиштерди үйрөнүңүз.
Бул үлгүлөр критерий үчүн эмнеге маанилүү
IELTS.org Grammatical Range and Accuracy критерийин Speaking’де да, Writing’де да төрт критерийдин бири деп атайт жана төртөөнүн салмагы бирдей экенин айтат. Бул сайттагы Writing баалоо критерийлери куралындагы жана Speaking куралындагы жарыяланган сүрөттөмөлөр каталардын канчалык тез-тез кездешерин жана түшүнүүгө тоскоол болуп-болбогонун баяндайт. Туура эмес этиш үлгүсү сизди түшүнүүгө сейрек тоскоол болот, ошондуктан ал сакталып калат: бир эле жаңылыштык ар бир жоопто кайталанат, ал эми тез-тез кездешкен майда ката критерийдин тактык жарымын төмөн тартат.
IELTS колдонуу керек болгон этиштердин же түзүлүштөрдүн тизмесин жарыялабайт жана алардын бири үчүн да band убада кылбайт. Бул үлгүлөр маанилүү, анткени алар Task 2’де жана Speaking’де бардык жерде кездешет.
Gerund — зат атооч милдетинде колдонулган -ing формасы: «Swimming is good exercise». Infinitive — «to» менен келген негизги этиш: «I decided to stay». Gerund’дун жазылышы present participle («She is swimming») менен бирдей, бирок сиз алдындагы этиш кайсы формага уруксат берерин гана чечишиңиз керек.
-ing менен келген этиштер
| Этиш | Ойдон чыгарылган мисал |
|---|---|
| enjoy | I enjoy cooking for my family. |
| avoid | Many commuters avoid driving at rush hour. |
| suggest | The report suggests investing in rail. |
| admit, deny | He admitted making a mistake. |
| involve | The job involves travelling abroad. |
| risk | Drivers risk losing their licence. |
| keep | Prices kept rising until 2015. |
| finish, practise, mind | I finished writing before time ended. |
«Practise» — британ этиши, «practice» болсо зат атооч.
to + этиш менен келген этиштер
| Этиш | Ойдон чыгарылган мисал |
|---|---|
| decide | We decided to move to a smaller city. |
| plan | The government plans to build new schools. |
| hope | I hope to study engineering. |
| aim | The scheme aims to reduce waste. |
| refuse | Some employers refuse to hire graduates. |
| afford | Many families cannot afford to rent in the centre. |
| tend | Younger people tend to rent rather than buy. |
«Tend to» ырастоону пайдалуу жумшартат: «Younger people tend to move more often» алардын баары жөнүндөгү сүйлөмдөн так.
Толуктооч жана андан кийин to менен келген этиштер
| Этиш | Ойдон чыгарылган мисал |
|---|---|
| allow | Schools should allow students to choose some subjects. |
| encourage | Tax cuts can encourage people to buy electric cars. |
| force | Rising rents force young people to leave the city. |
| persuade | Advertising persuades people to buy things they do not need. |
Толуктооч милдеттүү. «The law allows to park here» туура эмес, «The law allows drivers to park here» туура. Толуктоочсуз «allow» -ing менен келет: «The law does not allow smoking indoors». «Make» жана «let» толуктооч жана жөнөкөй этиш менен келет («The rule makes people pay»), «help» болсо экөөнү тең алат («help people (to) save»).
Мааниси өзгөргөн этиштер
Алты этиш эки форма менен тең келет жана мааниси ар башка.
| Этиш | -ing менен | to менен |
|---|---|---|
| stop | аракетти токтотуу: «She stopped eating sweets.» | бир иш кылуу үчүн токтоо: «She stopped to eat a sandwich.» |
| remember | өткөн окуяны эстөө: «I remember meeting him in 2019.» | тапшырманы унутпоо: «Remember to bring your passport.» |
| forget | эстутумду жоготуу (сейрек): «I will never forget seeing the sea.» | тапшырманы аткарбай калуу: «He forgot to lock the door.» |
| try | сынап көрүү: «Try adding a topic sentence.» | аракет кылуу: «I tried to open the window.» |
| regret | өткөнгө өкүнүү: «She regrets selling the car.» | жаман кабар билдирүү, расмий: «We regret to inform you that the class is full.» |
| mean | өзүнө камтуу: «Moving abroad means learning a language.» | ниет кылуу: «I meant to call you.» |
«I stopped to smoke» тамеки тартуу үчүн токтогонуңузду билдирет, бул талапкер көбүнчө айткысы келген нерсе эмес.
Эки форма тең жакын болгон этиштер
- begin, start, continue: «It began to rain» да, «It began raining» да туура. Этиштин өзү узакка созулган формада болсо, «to» колдонуңуз: «It was beginning to rain». Task 1’де «The figure continued to rise» да, «continued rising» да туура.
- like, love, hate, prefer: «I like swimming» да, «I like to swim» да колдонулат. -ing формасы көбүнчө жалпы ырахатты, infinitive болсо адатты же тандоону билдирет. «would like» дегенден кийин infinitive гана колдонулат: «I would like to swim».
Ээ милдетиндеги gerund жана предлогдон кийинки gerund
Gerund сүйлөмдүн ээси боло алат жана жекелик этиш менен келет: «Reading for pleasure improves vocabulary» жана «Living in a large city brings advantages and drawbacks». Ээ милдетиндеги infinitive («To read for pleasure improves vocabulary») грамматикалык жактан туура, бирок расмий, ошондуктан gerund ишенимдүүрөөк тандоо.
Предлогдон кийин зат атооч же -ing формасы келет, эч качан infinitive эмес: «interested in learning Spanish», «instead of driving», «by reading widely», «without saying goodbye», «after finishing the course». Ошондуктан туруктуу предлогу бар этиштер -ing менен келет: «contribute to reducing», «responsible for managing». Dependent preposition’дор жол көрсөткүчү жуптарды берет, бул жол көрсөткүч болсо алардан кийин эмне келерин көрсөтөт.
Тузак: предлог катары «to»
Кээ бир айкаштар infinitive белгисине окшош көрүнгөн, бирок предлог болгон «to» менен бүтөт, ошондуктан алардан кийин -ing келет: «I look forward to meeting you», «She is used to living alone», «He objected to paying more», «In addition to teaching, she writes». Зат атооч коюп текшериңиз: «I look forward to the trip» иштейт, демек «to» — предлог.
«Be used to» «used to» дегенден айырмаланат. «She is used to living alone» анын бул нерсеге көнгөнүн билдирет. «She used to live alone» болсо жөнөкөй этиш менен өткөн адат; этиш чактары жол көрсөткүчү аны камтыйт.
«Suggest» жана ага жакын этиштер
«Suggest» сөзүнүн эки туура үлгүсү бар: -ing («The report suggests building more cycle lanes») жана that-clause («The report suggests that the city build more cycle lanes», же «builds», же «should build»). «Suggest someone to do» стандарттуу англисчеде жок, ошондуктан «I suggest you to study» жана «She suggested me to apply» ката. «Recommend» да -ing же that-clause менен келет. «Advise» башкача: ал толуктооч жана to алат: «She advised me to apply».
Көп кездешкен каталар
| Ката | Оңдоо |
|---|---|
| I decided moving abroad. | I decided to move abroad. |
| I enjoy to read. | I enjoy reading. |
| Many people avoid to use public transport. | Many people avoid using public transport. |
| The new rule allows to work from home. | The new rule allows employees to work from home. |
| I suggest you to leave early. | I suggest leaving early, or I suggest that you leave early. |
| I look forward to see you. | I look forward to seeing you. |
| I am used to get up early. | I am used to getting up early. |
Жазган текстиңиздеги ар бир «to» сөзүн текшериңиз. Эгер ал «look forward to» же «be used to» сыяктуу айкашка таандык болсо, бул предлог жана андан кийинки этиш -ing формасында келет. Эгер ал infinitive белгиси болсо, андан кийин жөнөкөй этиш келет. Эгер алдындагы этиш «enjoy» жана «avoid» сыяктуу -ing менен келген этиш болсо, «to» такыр болбошу керек.
Бул үлгүлөр кайда кездешет
Task 2’де себеп, натыйжа жана сунуштар негизги жүктү көтөрөт: «Governments should encourage people to cycle», «Higher fares may discourage commuters from driving», «Technology enables firms to hire from anywhere». Task 1’де алар азыраак: «The scheme aims to cut waste». Speaking Part 1’де алар жактыруу жана пландар катары келет («I enjoy walking», «I’d like to live abroad»), Part 2’де эстелик катары («I remember visiting», «I’ll never forget meeting»), Part 3’тө болсо пикир катары («People tend to spend more», «Schools should encourage students to ask questions»). Speaking’деги көп кездешкен грамматикалык каталар жөнүндөгү жазууну да караңыз.
Бир убакта бир этишти машыктырыңыз
Бул жол көрсөткүчтөн темаларыңызга керек болгон беш этишти тандаңыз. Ар бири үчүн өз турмушуңуз жөнүндө бирден сүйлөм жазыңыз, үн чыгарып айтыңыз жана жогорудагы үлгүлөр менен салыштырыңыз. Узун таблицанын ордуна чындап ката кетирген этиштериңиздин кыска тизмесин жүргүзүңүз. Татаал сүйлөмдөр жол көрсөткүчү бул үлгүлөр байланышкан сүйлөмдөр менен кантип айкалышарын көрсөтөт.
Көп берилүүчү суроолор
Этиш -ing менен келеби же to менен, бул үчүн эреже барбы?
Мааниден чыгарып алууга боло турган эреже жок, ошондуктан үлгү этишке таандык жана аны менен бирге үйрөнүлөт. Бир нече ыкма жардам берет. Пландар жана каалоолор жөнүндөгү этиштер, мисалы decide, hope жана plan, келечекти көрсөтөт жана to менен келет. Бир нерсени токтотуу же андан качуу жөнүндөгү этиштер, мисалы avoid, finish жана give up, -ing менен келет. Калганын ар бир этишти кыска мисалда үйрөнүңүз.
«Suggest» сөзүн «to» менен колдонсо болобу?
«Suggest someone to do» үлгүсүндө болбойт. Стандарттуу англисчеде «suggest doing» («I suggest taking the earlier train») же that-clause («I suggest that you take the earlier train») колдонулат. «Suggest to» «to» сүйлөшүп жаткан адамды көрсөткөндө гана туура, мисалы «She suggested to him that he wait».
Эмне үчүн «look forward to meeting» деп айтылат, «look forward to meet» эмес?
Анткени «look forward to» ичиндеги «to» предлог, infinitive бөлүгү эмес, ал эми предлогдон кийин зат атооч же -ing формасы келет. Аны зат атооч коюп текшериңиз: «look forward to the meeting» иштейт, демек «look forward to meeting» этиш варианты. Ушул эле эреже «be used to», «object to» жана «in addition to» дегендерге да тиешелүү.
IELTS -ing же to менен келген этиштердин тизмесин жарыялайбы?
Жок. IELTS грамматикалык түзүлүштөрдүн тизмесин да, ар бир band үчүн уруксат берилген каталардын санын да жарыялабайт. Grammatical Range and Accuracy сүрөттөмөлөрү каталардын канчалык тез-тез кездешерин жана мааниге тоскоол болуп-болбогонун баяндайт. Туура эмес этиш үлгүсү ушул сүрөткө салым кошкон кадимки ката түрлөрүнүн бири, талапкерлер аны кайталагандыктан ал жыйналып калышы мүмкүн.
Тизмедеги ар бир этишти билишим керекпи?
Жок. Өз темаларыңыз эң көп колдонгон он чакты этишти үйрөнүңүз жана ойлонуп калганыңызды байкаганда ар бирин текшериңиз. Task 2'де аргумент алып жүргөн этиштер, мисалы allow, encourage, enable, avoid жана aim, аракетти актайт, анткени аларды ар бир эсседе колдоносуз.
Муну жасалма интеллекттин дароо берген кайтарым байланышы менен машыгыңыз
Жообуңузду колдонмодо жаздырыңыз, грамматикаңыз, сөз байлыгыңыз, шар сүйлөөңүз жана айтылышыңыз бир нече секундда талданат.
Акылуу колдонмо: канча турат · төлөм жана акчаны кайтаруу · колдоо